İskoçya Glasgow’da yeni açılan Zaha Hadid Architects tasarımı Riverside Müzesi, kimliğini kendi bağlamından alıyor; Clyde ve Glasgow kentinin tarihsel geçmişini yansıtan özgün bir mirasın temsilcisi. Kelvin’in Clyde ile buluştuğu noktada konumlanan müzenin tasarımı nehrin kıvrımlarını takip ediyor ve birinden ötekine geçişlerle, kentin nehirle kurduğu dinamik ilişkiyi sembolize ediyor.

Müze, tarihsel anlamı olan bir konumda, bulunduğu çevreye doğru genişleyen ve daha güçlü ilişkilerle bağlantı kurabilecek bir mimari formda tasarlanmış. İki ucundan kente açılan bina, tünele benzeyen formuyla kent ile Clyde arasındaki bağlantıyı somutlaştırıyor. Tünel formundaki yapı mimariyi dış bağlamından ve çevreden koparıyor ve izleyici sergiler dünyasına ulaşan bir yol rotası çiziyor. Mü¬zenin içinden geçen yürüyüş yolu, kent ve nehir arasında ‘aracılık’ işlevi üstleniyor; bu anlamda bina, sergi düzenine ve konseptine bağlı olarak sızdırmaz, dış çevreye tümüyle kapalı ya da geçirgen bir yapıya dönüşebiliyor. Bununla birlikte, hem sembolik hem işlevsel açıdan açık ve akıcı bir mimari dile sahip müzenin konumu, sadece Glasgow’un tarihiyle değil, geleceğiyle de de güçlü bir bağ kuruyor.

Zaha Hadid projesini şu sözlerle ifade ediyor: “Biz mimariden başlayarak geleceğin imkanlarını araştırırız, kentleri oluşturan kültürel temelleri inceleriz. Müze projesi, müze ile içinde sergilenenler arasında bütünsellik ilişkisi kurmaya ve böylelikle ziyaretçilerde heyecan yaratmaya odaklanıyor. Tasarım, geometrik karmaşıklık, yapısal ustalık ve malzemenin özgünlüğünü birleştiriyor. Böylelikle Glasgow’un zengin mühendislik gelenekleri yansıtırken, bir yaratıcılık merkezi olarak kentin geleceğinin belirlen¬mesinde rol oynayacaktır.” www.zaha-hadid.com

Opera Binası’nın 1.800 koltuklu salonu en yeni akus¬tik teknolojiye sahip, 400 koltuklu çok amaçlı salon ise performans sanatları, opera ve konserler için tasar¬landı. Bu coğrafyadaki kıvrımlar, binanın içine doğal ışığın girmesini sağlamanın yanında, belirgin iç ve dış vadileri yararak giriş ve çıkışı, lobileri ve kafeleri be¬lirleyerek Opera Binasının sınırlarını ve bölümlerini tanımlıyor. Apayrı bölümler ve farklı katlar arasındaki pürüzsüz geçişler coğrafyanın analojisini sürdürmeyi amaçlıyor.

Guangzhou Opera Binası kentsel gelişim açısından yeni müzeler, kütüphane ve arşiv gibi kültürel tesis¬lerin gelişmesi için kentin bu noktasında katalizör görevi gördü. Guangzhou’nun tarihini şekillendiren kültürel geleneklerle geleceğini belirleyecek olan tut¬ku ve iyimserliği bir araya getiren Guangzhou Opera Binası, Zaha Hadid Architects’in şehre ait bağlamsal ilişkileri keşfederek gerçekleştirdiği son projesi. Pearl Nehri’ne nazır, Güney Çin’in en büyük performans sanatları merkezi olan opera binası, Hadid’in firması tarafından “Yeni Milenyum için kalıcı bir anıt” ola¬rak tanımlanırken, akıcı dış cephesi Guangzhou’nun Sydney’e hediye ettiğine benzer eski Çin bahçelerin-den esin alarak antik tasarım ilkelerine de göz kırpıyor. www.zaha-hadid.com

Kurdele sahnedeki sanatçının üzerinde kıvrılıp, zemine doğru alçalıyor; dinleyicileri kuşattıktan sonra, “müzik kutusu” etrafında yükselen, kesişen ve birbirinin üzerinden kayan akışkan alanlar oluşturuyor. “Biçimsel ve strüktürel mantığın bütünleştirilmesiyle ortaya çıkan tasarım, Bach’ın eserlerinin çeşitliliğini anlatıyor” diyor Hadid, “Basit, kumaştan kesintisiz bir kurdele kendi etrafında dönüyor ve katmanlı mekanlarla hem sahnedeki sanatçıyı hem de izleyicileri koza gibi sarıyor.”

 Manchester Ulusararası Festivali için özel tasarlanan salon, yapım süreci, ölçeği, akustik ve yapının form ilişkisi açısından oda orkestrası salonu kriterlerine göre tasarlanmış. Kurdelenin sarılmasıyla elde edilen mekanın katmanları küpeşte kalınlığından oda büyüklügüne dek esneyebiliyor.

Geçirgen kumaştan yapılan kurdele, tavandan çelik bir strüktürle asılı; kumaş strüktür çevresinde gerilirken kesintisiz ama değişken bir ritim sergiliyor. Kumaş zarın arkasında kalan şeffaf akrilikten akustik paneller sesi sahne üzerine yansıtıp sonra mekana yayıyor. Kurdele konserin akustik deneyimini yükseltirken, mekansal olarak sahneyi, izleyici bölümünü ve geçiş alanlarını da belirliyor.

www.zaha-architects.com