Tomas Saraceno’nun ziyaretçilerle etkileşime geçen tasarımı, “kelebek etkisini” mekansallaştıran bir yerleştirme olarak tanımlanabilir. 

Tomas Saraceno’yu, İstanbul Modern’in “Geçmiş ve Gelecek” adlı koleksiyon sergisinde yer alan iplerle gerilmiş baloncuklardan oluşan ipler tutmasa sanki uçup gidecekmiş hissi veren ‘’80SW/Uçan Bahçe/Hava-Limanı-Şehri, 2007’’ isimli hava yastıkları ve ağ kullandığı işinden belki de hatırlarız çoğumuz. Yaptığı işlerde hep, mühendisliğin, fiziğin, kimyanın, aeronotiğin ya da malzeme biliminin içeriğine ilişkin fikirler barındırıyor. İşlerinde genelde; sabun köpüğü, örümcek ağları, nöral ağlar, ya da bulut formları gibi biçimlerden ilham alarak şişirebilir ve havada kalan yaşam kürelerinde kurgusal yaşam olanakları tasarlıyor. Saraceno’nun, yarattığı bu işlerinden de anlaşılabileceği gibi sanatçı, mimarlık eğitimi altyapısına sahip.

2

Tomas Saraceno’nun en beğendiğimiz işlerinden bir tanesi belki de 2012 yılında Milano’daki Hangar Bicocca galerisinde sergilediği On Space Time Foam adlı yerleştirmesi. Yerden 25 metre yükseklikte konumlandırılan yerleştirmede aralarında boşluk kalacak şekilde üst üste gerilmiş üç tane plastik muşamba katmanı yer almış. Sergiye gelen izleyici bu üç katmandan birinin içine girerek hareket etmeye başladığında katmanlar kendi içinde sanki kayıp-yüzercesine bir etki oluşturuyor. Bu etkileşimli yerleştirmeyle hepimizin günlük yaşam içindeki görünen fiziki alanlarımız ve diğer insanlarla kurduğumuz ilişkilere yeni bir bakış açısı getiriyor. Bu işinde Tomas Saraceno özellikle malzemesini ve ilhamını, fiziğin temellerinde yer alan enerji, mekan-alan, yer çekimi ve kütle’den aldığını belirtiyor.

TS_12bicocca_04563-1254x836

Sanatçı, hayatta olan bireyler olarak yaşadığımız çevremizde hiçbir zaman tek başımıza yarattığımız etkiyi tam olarak bilemediğimizden bahsediyor. ama bu plastik muşamba katmanları içinde birinin hareketi diğerlerimizi etkileyebileceği, harekete geçirebileceği gibi, üç katın toplamında ise ne kadar bambaşka bir etkiye yol açtığından bahsediyor. Mesela gelen katılımcı sadece kendi bedeniyle bile kendi etrafında diğer katılımcılar için farklı bir etki alanı oluşturabiliyor Birisinin kenardaki bir hareketi, diğer tüm katılımcıları etkiliyor. Hatta bunun bir nevi “kelebek etkisi” olduğundan bahsediyor.