Tadeusz Kantor Dökümantasyon Merkezi “CRICOTEKA”, katılımcıları kolektif bir oyun mekanında topluyor. Bireysel yaratıcılığı teşvik eden mekan, sanatçıyla izleyici, üreticiyle alıcı arasında köprü oluşturan bir sanat müzesi tasarımı.  

Sırtında masa taşıyan bir insan figürünün soyutlaması olan müze binası, nesne ve insan arasındaki çarpışmayı kendi biçimiyle anlatıyor. İki kütlenin birbirini kesmesiyle oluşan çelik, beton ve cam malzemeli bina kütlesi, mevcut bir yapının üzerine yerleştirilmiş. Bina biçiminin baskın karakteri, döşemedeki yansıtıcı yüzeyin, üzerine oturduğu yapıyı çevreye yansıtmasıyla yumuşuyor.

54ed2488e58ece5598000042_cricoteka-museum-of-tadeusz-kantor-wizja-sp-z-o-o-nsmoonstudio_wk_cricoteka_0034

Mevcutu Yansıtan Mekan
Kantor’un tasarım yaklaşımında müze binası, çevresini ve mevcut binayı kopyalamak yerine çarpışmalar için bilinçli bir zıtlık yaratıyor. Tasarımın amacı, kimlikli bir biçim yaratmaktan ziyade çevresiyle etkileşime geçen bir kütle sunmak olmuş.

Belediyeye ait kamusal alan, sahneyi ve oturma düzenini oluşturuyor. Alan, dış ve iç mekan arasındaki sınırları bozarak paylaşımlı “akışkan” tek bir mekan sunuyor. Tasarımcılar, sanatçılar ve ziyaretçiler seçilen malzemelere ve yönteme göre şekillenen etkinlik mekanının oluşum sürecine katılıyorlar. Yapının mimarı, Kantor Sanat Merkezi’nin birlikte üretim mesajını verdiğini belirtiyor ve şöyle diyor: “Ne zaman yeni bir şey yaratmaya çalışsam, tasarımım gerçekliği oluşturan çevrenin bilindik malzemeleriyle şekilleniyor. Bu durum, beni bir çeşit yetkisiz ve yasak bir iş yapıyormuşum gibi düşündürüyor; ancak sanatta yalıtılmış mekan yaratmanın tek yolunun bu olduğunu düşünüyorum.”

54ed23f6e58ece6e4c00005c_cricoteka-museum-of-tadeusz-kantor-wizja-sp-z-o-o-nsmoonstudio_iba_cricoteca-tadeusz_kantor_museum-nsmoon_studio-wizja_biuro_a

Yapı, bireysel sanat çalışmalarının sergilendiği statik bir sunum alanından ziyade sanatçının dinamizminin devamı olan ve sanatçının sergilediği ürün ve kendi zihninin gelişmeye devam ettiği bir mekan sunuyor. Tasarımcılar, sanat merkezi içinde sunulan bu “hazırlık” mekanının, doğanın içinde de her an vuku bulabileceğini belirtiyor.

54ed2345e58ece6e4c000059_cricoteka-museum-of-tadeusz-kantor-wizja-sp-z-o-o-nsmoonstudio_iba_cricoteca-tadeusz_kantor_museum-nsmoon_studio-wizja_biuro_a

Çevreyi Yansıtan
Müze önünde yer alan Vistula Nehri ve çevresindeki promenad, oyun ve performans sahnesine müzenin alt döşemesini oluşturan aynalı yüzeyden geçerek katılıyor. Bu da yaratıcılığı körükleyen yeni mekanlar yaratıyor. Öte yandan cephede bulunan çelik kaplama, kütle için güneş koruyucu bir yüzey oluştururken asıl kütlenin camla oluşturulmuş şeffaf durumunu belirli açılarda ortaya çıkarıyor. Tasarım, baskın kütle yapısını yansıtıcı detaylarla bozuyor, çevreyle bütünleşiyor ve kentsel tasarım ölçeğine yayılan performans, sergi ve gösteri alanları sunuyor.

54ed2492e58ece5dcd00004e_cricoteka-museum-of-tadeusz-kantor-wizja-sp-z-o-o-nsmoonstudio_wk_cricoteka_0035

Fotoğraflar: © Wojciech Kryński, Iñigo Bujedo Aguirre