Las Vegas, geçtiğimiz yüz yıl içinde biraz eğlenmek ve para harcamak için gidilen çöldeki bir kasabadan, konutları, otelleri, iş, alışveriş ve eğlence merkezleri olan modern bir metropole dönüştü. Dünyanın dört bir yanından gelen insanlar, Las Vegas’ın ekonomik ve kültürel gelişimini sağlamanın yanında, uluslararası metropollerdekilerle yarışabilecek projelerin hayata geçmesine olanak veren bir talebi de yaratıyor. Bu projelerden biri olan Crystals, şehircilik ve kent yaşamı konusunda Las Vegas’tan öğrenecek daha çok şeyimizin olduğunu gösteriyor.

CRYSTALS3

Las Vegas’ta turizm ve eğlence alanında dev yatırımlarıyla bilinen MGM Mirage, bugüne kadar dünyaca ünlü pek çok projeye imza attı. Ünlü Bellegio, The Mirage ve Luxor otelleri, MGM Mirage’ın “Las Vegas imajı”yla özdeşleşen yapıları. MGM Mirage’ın 2009 yılında tamamlanan yeni projesi CityCenter, şehir merkezinde 2.400 rezidans, iki butik otel, 61 katlı bir resort casino, alışveriş ve eğlence merkezi gibi fonksiyonları barındıran bir tür “dikey şehir”. Projenin gerçek şehirle en fazla etkileşimde bulunan parçası ise ünlü Las Vegas Bulvarı’na cephesi olan alışveriş merkezi Crystals.

Mimari projesi Studio Daniel Libeskind tarafından hazırlanan Crystals, geleneksel alışveriş merkezi konseptinin sınırlarını zorluyor. Mimar Daniel Libeskind’in deyimiyle “CityCenter’ı bir arada tutan bir çeşit zamk” görevi gören Crystals, ilk bakışta kuvars kristalinin göz alıcı ve amorf yapısını andırıyor. Hemen hemen hiçbir yerinde dik açı göremeyeceğiniz, Libeskind’in dekonstrüktivist diğer yapılarında olduğu gibi mekanların parçalara ayrıldığı Crystals, sıra dışı formunun estetik avantajlarından olduğu kadar, fiziksel avantajlarından da yararlanıyor. Cam ve paslanmaz çelik kaplamalarla inşa edilen bu alışveriş merkezi, gündüzleri City Center projesini oluşturan otel, kumarhane, rezidans ve ofisler arasında her açıdan güneş ışığı alabilen, kullanıcılarına adeta açık alanda olduklarını hissettiren bir kapalı alan. Geceleri ise renkli aydınlatması, reklamları ve vitrinleriyle Las Vegas’ın en ünlü otel ve eğlence merkezlerinin üzerinde sıralandığı The Strip’in bir parçası haline geliyor.

CRYSTALS2

Daniel Libeskind bir söyleşisinde “Las Vegas’ın bu kadar sofistike ve kozmopolit hale gelmiş olması beni şaşırttı. Burası artık Robert Venturi’nin Learning from Las Vegas (Las Vegas’ın Öğrettikleri) kitabındaki dikkat cekici tabelalar ve boşluklar kenti Las Vegas değil, büyüyen ve gelişen nüfusuyla tam bir metropol” diyor.

Las Vegas’ın Las Vegas olmasında büyük rolü olan MGM Mirage şirketi de bu durumun farkında olmalı ki, yeni yatırımlarını şehrin durmadan büyüyen The Strip bölümünde yapıyor. The Strip, son otuz yılda birbiri ardına açılan lüks otel ve kumarhaneleriyle şehrin yeni çekim merkezi halini almış. Bu kadar yoğun ziyaretçisi olan bir bölgede yeme-içme, alışveriş gibi fonksiyonların bulunması elbette kaçınılmaz. Nitekim dünyanın başka ülkelerinde de, yeni yapılan alışveriş merkezleri artık iş, konut, kültür, turizm gibi pek çok işlevi birleştiren komplekslerin içinde yer alıyor. MGM Mirage’ın son projelerinden biri olan CityCenter, ayrı ayrı dikey binaları, yatay (üç katlı) bir alışveriş merkeziyle birleştiriyor. Projenin en büyük özelliği, alışılagelmişin dışında, yeni bir “kentsel deneyim” vaat ediyor olması.

CRYSTALS1

“Konseptimiz, Las Vegas’ın enerjisini yeni bir kültürel ve kentsel deneyim yaratarak binaya yansıtmaktı. Bu proje, kültür ile ticaretin arasındaki eski sınırları silebilecek, daha önce benzeri görülmemiş mekanların kamusal boyutlarıyla ilgiliydi. Arsızca çağdaş bir tasarım yaratmak istedim” diyen Libeskind, Crystals’ın Las Vegas Bulvarı’na bakan gösterişli cephesi ve her bir yanından renkli ışıklar saçan parçalı kütlesiyle amacına ulaşmış görünüyor: “Las Vegas kendi halinde bir kasaba değil, son derece uluslararası bir şehir. Tabii ki, bu proje de The Strip’ın enerjisine, Las Vegas’ın ışıklarına ve hemen yanındaki çöl bağlamına cevap veriyor. Aynı zamanda MGM Mirage’ın oluşturduğu yaratıcı bağlama da cevap veriyor. Crystals’ın kamusal alanları, açık hava etkinlikleri, girişteki su oyunları, kafeler, arkadın sonunda Casino Meydanı’na çıkan merdivenler ve ünlü heykeltıraş Henry Moore’un dev heykeli, bir dizi kentsel deneyime de zemin hazırlıyor.”

Crystals, cam ve metal kaplama cephesi ile daha binaya yaklaşırken, ziyaretçilerine buranın alışılagelmiş bir alışveriş merkezi olmadığı mesajını veriyor. Parça parça yükselen çatıların örttüğü bir yaya yolu, bulvardan alışveriş merkezine giren yayaları, mağazaların bulunduğu arkada doğru yönlendiriyor. Çatının eğik yüzeylerindeki dar açıların arasına serpiştirilmiş pencereler, alışveriş merkezinin benzerlerinden çok daha fazla gün ışığı almasını sağlıyor. Libeskind “CityCenter, alışveriş, eğlence ve kentsel mahalle hissi ile kent yaşamının yüceltildiği bir 21. yüzyıl projesidir.

CRYSTALS

Crystals projesinde, The Strip’i canlandıran ve CityCenter’ı uluslararası bir destinasyon haline getiren çağdaş mekanlardan oluşan bir çevre yaratarak, insanların alışveriş ve yemek alışkanlıklarını değiştirimeyi amaçladık” sözleriyle projenin kültürel yönüne dikkat çekiyor. Üç katta toplam 46.450 m2 alana yayılan Crystals, tasarım ve inşa yöntemi bakımından pek çok detayına çevre bilinciyle yaklaşılmış bir yapı. 2009’da LEED Gold Core & Shell sertifikasyonu alan yapı, bu belgeye sahip en büyük alışveriş merkezi ünvanını da kazandı. Belge, kiracıların kendi iç mekan düzenlemeleri dışında, tasarımla ilgili her şeyin değerlendirme sırasında hesaba katıldığı anlamına geliyor. Libeskind’in her biri farklı açılara ve kütlelere sahip yüzeylerden oluşan cephesi, dikkat çekici olduğu kadar enerji tasarrufuna da yönelik. Binanın cam çatısı ise, alışveriş merkezi içinde doğal aydınlatmaya olanak vererek enerji tüketiminde büyük tasarruf sağlıyor. Alternatif yakıt kullanan araçlara ayrılmış özel park yeri, su tasarrufu sağlayan tesisat malzemeleri, ormancılık bakımında uygun sertifikaya sahip ahşap kullanımı ve sadece gerekli yerlerde kullanılan zeminden soğutma sistemi, bu alışveriş merkezini çevre ve kaynak kullanımı konusunda benzerlerinden daha duyarlı kılan tasarım yaklaşımını gösteriyor.