Dünyanın en prestijli mimarlık ödüllerinden Prıtzker’in sahibi bu yıl Peter Zumthor oldu. 29 Mayıs’ta Buenos Aıres, Arjantin’de yapılan bir törenle 65 yaşındaki mimara, 100.000 Dolar’lık ödül ve bir bronz madalya verildi. Zumthor’un çoğu İsviçre’de olmak üzere Almanya, Avusturya, Hollanda, İngiltere, İspanya, Norveç, Finlandiya ve Amerika’da birçok projesi gerçekleşti.

İsviçre’nin Vals kenti için tasarladığı kaplıcalar ise mimarın baş yapıtı olarak kabul ediliyor. Mimarlık eleştirmenlerinden büyük övgü alan Almanya’daki Field Şapeli ve Köln’deki Kolumba Müzesi binalarını “hem şok edici derecede modern, hem de tarihin katmanlarını içinde barındıran dingin bir proje” diye tanımlayan jüri, ödülde bu yaklaşımının belirleyici olduğunu kaydetti.

Jüri’nin seçimi duyurulurken, Hyatt Vakfı’nın başkanı Thomas J. Pritzker jürinin açıklamasından alıntı yaparak, “Peter Zumthor tüm dünyada meslektaşlarının hayran olduğu, inatçı ve olağanüstü derecede azimli, usta bir mimar. Zumthor’un bütün binalarının güçlü, zamansız bir duruşu var. Net ve kesin düşünceyi gerçekten şairane ölçülerle ilham verici işlere dönüştürme gibi eşsiz bir yeteneğe sahip” dedi.

peter-zumthor2 Zumthor Thinking Architecture kitabında şöyle diyor: “Günümüz mimarlığının kendiliğinden içinde varolan görev ve olasılıkları yansıtması gerektiğine inanıyorum. Mimarlık, kendi özüne ait olmayan şeylerin aracı ya da sembolü değildir. Gerekli olmayanı yücelten bir toplumda, mimarlık bir rezistans görevi görür, artık formları etkisiz hale getirir ve kendine ait bir dille konuşur. Mimarlığın dilinin belirli bir tarzın meselesi olmadığına inanıyorum. Her bina belirli bir kullanım için, belirli bir yerde ve belirli bir toplum için inşa edilmiştir. Benim tasarladığım yapılar bu basit unsurlardan doğan sorulara mümkün olduğunca açık ve rasyonel biçimde yanıtlamayı dener.”

Zumthor 2009 Ödülü’nü kazandığında düşüncelerini şu sözlerle dile getirdi: “Son 20 yılda ürettiğimiz işler ile Pritzker Ödülü’ne layık görülmek, çok güzel bir olay. Yaptığımız küçük bir işin bile profesyonel mimarlık dünyasında fark edilmesi bizi gururlandırdı; bu genç profesyonelleri de kaliteli iş üretmek adına çaba gösterdiklerinde, bunun takdir göreceğine dair yüreklendirici bir olay.” Zumthor’un seçilmesiyle, Pritzker Mimarlık Ödülü’nun 30 yıllık tarihinde, İsviçre bu ödülü ikinci kez almış oldu. 2001 yılında Jacques Herzog ve Pierre de Meuron bu ödülle onurlandırılmıştı.

Pritzker Mimarlık Ödülü’nün amacı her sene yaptığı işlerde hüner, hayal gücü, kararlılık gibi özellikleri bir araya getirebilen, insanlığa ve yapılı çevreye mimarlık yolu ile ciddi katkılarda bulunmuş, halen yaşamakta olan bir mimarı onurlandırmak. 1979 yılında Pritzker ödülünü alan ilk kişi Philip Johnson oldu. Daha sonra sırasıyla; 1980’de Meksika’dan Luis Barragan; 1981’de Birleşik Krallık’tan James Stirling, 1982’de Kevin Roche, 1983’te Leoh Ming Pei, 1984’te Richard Meier, 1986’da Avusturya’dan Hans Hollein, 1986’da Almanya’dan Gottfried Böhm, 1987’de Japonya’dan Kenzo Tange, 1989’da Amerika’dan Frank Gehry, 1990’da İtalya’dan Aldo Rossi, 1991’de Robert Venturi, 1992’de Portekiz’den Alvaro Siza, 1993’de Japonya’dan Fumihiko Maki, 1994’te Fransa’dan Christian de Porzamparc, 1995’te Tadao Ando, 1996’da İspanya’dan Rafael Moneo, 1997’de Norveç’ten Sverre Fehn, 1998’de İtalya’dan Renzo Piano, 1999’da Birleşik Krallık’tan Norman Foster, 2000’de Hollanda’dan Rem Koolhaas, 2001’de İsviçreli mimarlar Jacquez Herzog ve Pierre de Meuron, 2002’de Avusturya’dan Glenn Murcutt, 2003’te Danimarka’dan Jørn Utzon, 2004’te Birleşik Krallık’tan Zaha Hadid, 2005’te Amerika’dan Tom Mayne, 2006’da Brezilya’dan Paulo Mendes da Rocha, 2007’de Richard Rogers ve 2008’de Jean Nouvel Pritzker Ödülü’nün sahibi oldu. www.pritzkerprize.com